Deneme sınavlarında yanlış yaptığın ve boş bıraktığın sorular. Doğru cevapladığın soru listeden çıkar. Liste sadece bu cihazda saklanır.
Alıştırma Cevap hemen açılır Sınav Süreli, cevaplar sonda 0 / 165 doğru, 0 soru cevaplandı
Sınav modu 165 soru165 dakikaCevaplar ve açıklamalar sınav bitince görünür. Bitirene kadar cevabını değiştirebilirsin. Süre dolunca sınav kendiliğinden biter. Gerçek sınavın süresi ve soru sayısı illere göre değişebilir. Buradaki süre sadece pratik içindir.
Sınavı başlat 0:00 0 / 0 cevaplandıSınavı bitir
Kaldığın yerden devam ediyorsun.
Sınav sonucun
0 / 100 puan
geçer not! hedef: 70
Doğru 0
Yanlış 0
Boş 0 Geçme notu resmî bir metinde yazmıyor. Katılımcı anlatımlarına göre çoğu ilde 100 üzerinden 70 isteniyor; iller arasında fark olabilir. Eğitim ve sınav süreci
Konulara göre Yanlış ve boş bıraktığın sorular Tüm soruları cevaplarıyla göster Tekrar çözülecek sorun yok. Deneme sınavlarında yanlış yaptığın ya da boş bıraktığın sorular burada birikir; doğru cevapladığında listeden çıkar.
Deneme sınavı seç Yanlışların bu cihazda saklanır ve görmek için JavaScript gerekir. Soruları cevaplarıyla birlikte çıkmış sorular sayfasında da okuyabilirsin.
1. Uzun süre alkol kullanımı sonucu aşağıdakilerden hangisi görülür? A Tolerans (direnç) gelişmesi B Fiziksel bağımlılık C Ruhsal bağımlılık D Yukarıdakilerin hepsi Cevabı göster Doğru cevap: D. Uzun süreli düzenli içmek tolerans, bedensel bağımlılık (alkol kesilince yoksunluk) ve ruhsal bağımlılık (içme isteği, kontrol kaybı) gelişimine yol açabilir. Her içende hepsi gelişmez ama hepsi görülebilir.
2. Aşağıdakilerden hangisi alkol bağımlılığında görülür? A Alkollü içeceği sağlamak, kullanmak ya da bırakmak için büyük zaman harcama B Alkol kullanımı nedeniyle sosyal, mesleki ve kişisel etkinliklerin azalması ya da tamamen bırakılması C Alkolün tasarlandığından daha uzun ve yüksek miktarlarda alınması D Hepsi Cevabı göster Doğru cevap: D. İçkiye çok zaman ayırmak, alkol yüzünden işi, aileyi ve sosyal etkinlikleri bırakmak ve planlanandan fazla içmek alkol kullanım bozukluğunun tanı ölçütleri arasındadır.
3. Bağımlılığın seyri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A Bağımlıların büyük çoğunluğu kontrol edebileceği inancıyla alkol kullanmaya başlamıştır. B Kişiler genellikle bağımlı olduğunun farkına varamaz. C Bağımlılığın herhangi bir tedavisi yoktur. D Bağımlılık gelişme riski kişinin fiziksel ve ruhsal yapısına göre değişir. Cevabı göster Doğru cevap: C. Alkol kullanım bozukluğu tedavi edilebilir: ilaç tedavileri, terapi ve destek grupları vardır ve birçok kişi iyileşir. Geri dönüşler sık olsa da "tedavisi yoktur" ifadesi yanlıştır.
4. "12 aylık bir dönem içerisinde ortaya çıkan, aşağıdakilerden biri ya da birden fazlası ile kendini gösteren, klinik açıdan önemli bir bozulma ya da sıkıntıya yol açan uygunsuz alkol kullanımının bulunması" olarak tanımlanan ifade aşağıdakilerden hangisidir? A Alkol kötüye kullanımı B Tolerans C Direnç D Yoksunluk Cevabı göster Doğru cevap: A. Bu tanım eski tanı sistemindeki (DSM-IV) "alkol kötüye kullanımı"dır. 2013'ten beri kullanılan DSM-5'te kötüye kullanım ve bağımlılık tek bir tanıda, "alkol kullanım bozukluğu"nda birleştirildi.
5. Kurs materyaline göre fiziksel ve ruhsal bağımlılığın tedavisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Ruhsal bağımlılık birkaç günde geçer, fiziksel bağımlılık ise hiç geçmez. B Fiziksel bağımlılık tedaviyle kısa sürede giderilir; asıl uzun süren ruhsal bağımlılığın tedavisidir. C İkisinin de tedavisi yoktur. D Fiziksel ve ruhsal bağımlılık hiçbir zaman birlikte görülmez. Cevabı göster Doğru cevap: B. Kurs materyaline göre fiziksel bağımlılığın sonuçları tedaviyle kısa sürede giderilir; asıl sorun daha uzun süren ruhsal bağımlılıktır. İkisi çoğu zaman birlikte görülür.
6. Kurs materyalindeki bağımlılık oluşum basamaklarına göre "Ben bağımlı olmam", "Kontrol edebilirim", "Bu son" düşüncelerinin hâkim olduğu evre hangisidir? A Hazırlık B Bırakma C Kullanmayı sürdürme D Tekrar başlama Cevabı göster Doğru cevap: C. Kullanmayı sürdürme evresinde kişi bu düşüncelerle içmeye devam eder. Sekiz basamak sırasıyla hazırlık, ilk kullanım, sürdürme, ilerleme, bırakma, tekrar kullanmayı düşünme, tekrar kullanım ve tekrar başlamadır.
7. Kurs materyali, yeniden içilince hızla eski haline dönmesi nedeniyle alkol bağımlılığını hangi hastalığa benzetir? A Şeker hastalığı B Grip C Kemik kırığı D Mevsimsel alerji Cevabı göster Doğru cevap: A. Kurs materyali bağımlılığı şeker hastalığına benzetir: kurala uyulduğu sürece sorun yoktur, alkol alınınca hastalık hızla canlanır. Güncel kaynaklar da bağımlılığı geri dönüşleri sık ama tedavi edilebilen bir hastalık olarak tanımlar.
8. 2013'ten beri kullanılan DSM-5 tanı sisteminde alkol bağımlılığı ve alkol kötüye kullanımı hangi tek tanı altında birleştirilmiştir? A Alkolizm B Alkol zehirlenmesi C Alkol yoksunluğu D Alkol kullanım bozukluğu Cevabı göster Doğru cevap: D. DSM-5, DSM-IV'teki iki ayrı tanıyı "alkol kullanım bozukluğu" adıyla birleştirdi. 11 ölçütten en az 2'si 12 ay içinde görülürse tanı konur; 2–3 ölçüt hafif, 4–5 orta, 6 ve üzeri şiddetli sayılır.
9. Aşağıdakilerden hangisi kurs materyaline göre alkol kötüye kullanımı ölçütlerinden biri değildir? A İçme yüzünden iş, okul ya da evdeki sorumlulukları yerine getirememek B Alkollüyken tekrar tekrar araç kullanmak C Alkolü bırakınca titreme ve terleme gibi yoksunluk belirtileri yaşamak D İçmeyle ilgili tekrarlayan yasal sorunlar yaşamak Cevabı göster Doğru cevap: C. Kötüye kullanımın dört ölçütü sorumlulukları aksatmak, tehlikeli durumlarda içmek, tekrarlayan yasal sorunlar ve ilişki sorunlarına rağmen içmeyi sürdürmektir. Kurs materyaline göre kötüye kullanımda tolerans ve yoksunluk görülmez; bunlar bağımlılığa aittir.
10. Trafik kazalarının azaltılması için aşağıdaki konulardan hangisinde çalışma yapılmasına gerek yoktur? A Eğitim B Teknik bakım C Yasal düzenleme ve denetim D Araç üretiminin azaltılması Cevabı göster Doğru cevap: D. Trafik güvenliği eğitim, araç ve yolun teknik durumu, yasal düzenleme ve denetimle sağlanır; devletin 2021-2030 Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi de bu alanlara dayanır. Araç üretimini azaltmak bu yöntemlerden biri değildir.
11. Aşağıdakilerden hangisi kaza anında ölüm oranını arttırır? A Motosiklet kullanırken kask takmak B Araç kullanırken emniyet kemerini takmak C Alkollüyken araç kullanmak Cevabı göster Doğru cevap: C. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre kask ve emniyet kemeri kazada ölüm riskini büyük ölçüde azaltır. Alkol ise hem kaza olasılığını hem de kazanın ağırlığını artırır.
12. Kurs materyaline göre kan alkolü 1 promil olan bir sürücünün kaza riski, alkolsüz sürücüye göre kaç kat artar? A 2 kat B 11 kat C 48 kat D 300–600 kat Cevabı göster Doğru cevap: C. Kurs materyalindeki basamaklar: 0,2 promilde 2, 0,5–0,9 promilde 11, 1 promilde 48, 1,5 promilin üstünde 300–600 kat. Güncel çalışmalar daha düşük katsayılar verse de riskin düşük dozda başlayıp promille katlanarak arttığı konusunda aynı yöndedir.
13. Kazalara en sık yol açan davranışları özetleyen "HAYAL" kısaltmasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz? A Hatalı sollama B Yakın takip C Alkollü araç kullanma D Emniyet kemeri takmamak Cevabı göster Doğru cevap: D. HAYAL; Hatalı sollama, Aşırı hız, Yakın takip, Alkollü araç kullanma ve Lastikler sözcüklerinin baş harflerinden oluşur. Emniyet kemeri önemli bir güvenlik önlemidir ama bu kısaltmada yer almaz.
14. TÜİK 2025 verilerine göre ölümlü yaralanmalı kazalara yol açan en sık sürücü kusuru hangisidir? A Hızı yol, hava ve trafik koşullarına uydurmamak B Kırmızı ışıkta geçmek C Alkollü araç kullanmak D Yayaya yol vermemek Cevabı göster Doğru cevap: A. TÜİK 2025 kaza istatistiklerinde en sık sürücü kusuru hızı yol, hava ve trafik koşullarına uydurmamaktır. DSÖ'ye göre ortalama hızdaki her %1 artış ölümlü kaza riskini %4 artırır.
15. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre trafik kazaları hangi yaş grubunda birinci ölüm nedenidir? A 30–45 yaş B 5–29 yaş arası çocuk ve gençler C 46–64 yaş D 65 yaş ve üstü Cevabı göster Doğru cevap: B. DSÖ'ye göre trafik kazaları 5–29 yaş arasındaki çocuk ve gençlerde birinci ölüm nedenidir; dünyada her yıl yaklaşık 1,16 milyon kişi trafikte ölüyor. Kurs materyali bunu 18–26 yaş erkek sürücüler için söyler.
16. Türkiye'de hususi otomobil sürücüleri için geçerli 0,50 promil sınırı, aşağıdaki ülkelerden hangisinin genel sınırıyla aynıdır? A Macaristan B İsveç C Almanya D İngiltere (İskoçya hariç) Cevabı göster Doğru cevap: C. ETSC'nin güncel tablosuna göre Almanya'da genel sınır 0,5 promildir. Macaristan'da sınır 0,0, İsveç'te 0,2, İskoçya dışındaki İngiltere'de 0,8 promildir.
17. Alkol ile kaza riski arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A Kaza riski düşük promillerde artmaya başlar. B Promil arttıkça risk katlanarak büyür. C Alkol yalnız kaza olasılığını değil, kazanın ağırlığını da artırır. D Kaza riski ancak 1,5 promilin üstünde artmaya başlar. Cevabı göster Doğru cevap: D. Risk düşük dozda başlar: DSÖ'ye göre 0,4 promilde belirgin şekilde artar, promil yükseldikçe katlanarak büyür. Alkol ayrıca ölümle ya da ağır yaralanmayla sonuçlanan kaza riskini de artırır.
18. Yasal içkilerde alkol olarak kullanılan alkol türü nedir? A Metil alkol B Alkol esansı C Etil alkol D Kolonya Cevabı göster Doğru cevap: C. İçkilerdeki alkol etil alkoldür (etanol). Metil alkol (metanol) içilmez; sahte ve kaçak içkilerde bulunur ve körlüğe, hatta ölüme yol açabilir.
19. Alınan alkolün büyük çoğunluğu hangi organda yıkılır? A Karaciğerde yıkılır B Akciğerlerden atılır C Dışkı olarak atılır D Terleme yoluyla atılır Cevabı göster Doğru cevap: A. Vücuda giren alkolün yaklaşık %90'ı yıkılır ve bunun büyük kısmı karaciğerde olur. Nefes, ter ve idrarla değişmeden atılan pay %10'un altındadır.
20. Aşağıdakilerden hangisi alkol alındıktan sonra kandaki alkol miktarını belirleyen faktörlerden biridir? A Alınan alkolün miktarı B Cinsiyet C Vücut ağırlığı D Hepsi Cevabı göster Doğru cevap: D. Kandaki alkol düzeyini içilen miktar, içme hızı, cinsiyet, vücut ağırlığı ve midenin dolu ya da boş olması birlikte belirler. Bu yüzden aynı miktarı içen iki kişinin promili farklı çıkabilir.
21. Alkol aldıktan sonra kahve, soda, ayran, çay vb. içmek, alkolün zihinsel ve psikomotor süreçler üzerindeki etkisini: A Değiştirmez B Arttırır C Durdurur D Azaltır Cevabı göster Doğru cevap: A. Kahve, çay, ayran ya da soda kandaki alkolü azaltmaz, karaciğerin alkolü yıkma hızını da değiştirmez. Kafein uykuyu biraz açabilir ama dikkat ve tepkideki bozulmayı düzeltmez; alkolü vücuttan atan tek şey zamandır.
22. Etil alkol (etanol) merkezi sinir sistemini nasıl etkiler? A Uyarır ve uyanıklığı artırır B Baskılar (depresan etki gösterir) C Hiçbir etkisi yoktur D Yalnızca görme sinirini etkiler Cevabı göster Doğru cevap: B. Etanol merkezi sinir sistemini baskılayan bir maddedir. Az miktarda gevşeme ve rahatlama verir; doz arttıkça uyku hali, bilinç kaybı, koma ve ölüm gelebilir.
23. Aç karnına içilen alkol kanda en yüksek düzeyine yaklaşık ne kadar sürede ulaşır? A 30–90 dakika B 5–10 dakika C 4–6 saat D 12–24 saat Cevabı göster Doğru cevap: A. Aç karnına içilen alkol kanda yaklaşık 30–90 dakikada en yüksek düzeye çıkar. Yemek, mide boşalmasını geciktirdiği için bu süreyi uzatır ve emilimi yavaşlatır.
24. Alkol dehidrogenaz enziminin etanolü yıkarken oluşturduğu zehirli ara ürün hangisidir? A Metanol B Asetat C Asetaldehit D Glikoz Cevabı göster Doğru cevap: C. Alkol dehidrogenaz etanolü asetaldehite çevirir; bu zehirli ara ürün sonra aldehit dehidrogenazla asetata dönüştürülür. Yıkımın büyük kısmı karaciğerde olur.
25. Aynı kilodaki bir kadın ve bir erkek aynı miktarda alkol içtiğinde kadının kan alkolünün daha yüksek çıkmasının nedeni nedir? A Kadınların alkolü daha hızlı içmesi B Kadınlarda alkolün dağıldığı vücut suyunun daha az olması C Kadınların karaciğerinin alkolü hiç yıkmaması D Kadınlarda alkolün nefesle atılmaması Cevabı göster Doğru cevap: B. Alkol vücuttaki suya dağılır ve kadınlarda bu hacim genellikle daha küçüktür. Kurs materyali ayrıca midedeki alkol dehidrogenazın kadınlarda daha düşük olduğunu, bu yüzden kana daha çok alkol geçtiğini söyler.
26. Alkolün kana geçmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A Alkolün asıl emilimi ince bağırsakta olur. B Dolu mide emilimi yavaşlatır. C Gazlı içecekler emilimi hızlandırabilir. D Alkolün tamamı ağızda emilir, mideye hiç ulaşmaz. Cevabı göster Doğru cevap: D. Alkolün bir kısmı mideden emilir, asıl emilim ise ince bağırsakta ve çok daha hızlı olur. Bu yüzden midenin ne kadar çabuk boşaldığı emilim hızını belirler; ağızda emilen pay önemsizdir.
27. Alkol bırakılmasından sonra 2-10 gün içinde gelişen klinik tablo nedir? A Alkol intoksikasyonu (zehirlenmesi) B Alkol yoksunluğu deliryumu C Karaciğer koması D Jeneralize nöbet (genel nöbet) Cevabı göster Doğru cevap: B. Uzun süre çok içen birinin alkolü aniden kesmesinden genellikle 2 gün sonra başlayan ağır bilinç bulanıklığı, titreme ve hayal görme tablosudur (deliryum tremens). Tedavi edilmezse ölümcül olabilir; yoksunluk nöbetleri ise daha erken, ilk 1–2 günde görülür.
28. Aşağıdaki şıklardan hangisi alkol yoksunluğu belirtisi değildir? A Yoğunlaşma, algı ve dikkat bozuklukları B Uyku-uyanıklık döngüsünde bozulmalar C Neşeli, hareketli, mutlu bir ruh hali D Epileptik (sara) nöbetler Cevabı göster Doğru cevap: C. Yoksunlukta kaygı, huzursuzluk, uykusuzluk, titreme, terleme, dikkat bozukluğu ve nöbetler görülür. Neşeli ve mutlu bir ruh hali yoksunluğun tam tersidir.
29. Kurs materyaline göre alkol yoksunluğu belirtileri alkolün aniden kesilmesinden ne kadar sonra başlar? A 4–36 saat B 2–3 hafta C 6 ay D 1 yıl Cevabı göster Doğru cevap: A. Kurs materyaline göre belirtiler ani kesilmeden 4–36 saat sonra başlar. Güncel kaynaklarda ilk belirtiler çoğunlukla 6–24 saat içinde görülür.
30. Alkol yoksunluğunda görülen nöbetler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Yalnızca çocuklarda görülür. B Çoğunlukla jeneralize tonik-klonik tiptedir ve ilk 48 saatte görülür. C Alkol kesildikten aylar sonra başlar. D Yoksunlukta nöbet hiç görülmez. Cevabı göster Doğru cevap: B. Yoksunluk nöbetleri genellikle bütün vücudu tutan jeneralize tonik-klonik nöbetlerdir ve çoğunlukla ilk 48 saatte görülür. Nöbetin kafa travması ya da inme gibi başka nedenleri de olabileceği için her nöbet doktor tarafından değerlendirilmelidir.
31. Yoksunluk yaşayan kişinin üzerinde böcek yürüyormuş gibi hissetmesi hangi tür algı bozukluğudur? A İşitsel B Görsel C Dokunsal D Koku Cevabı göster Doğru cevap: C. Yoksunluktaki algı bozuklukları üç türdür: işitsel (olmayan sesleri duymak), görsel (böcek, fare görmek) ve dokunsal (üzerinde böcek yürüyormuş gibi hissetmek).
32. Alkol yoksunluk deliryumu (delirium tremens) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Yoksunluğun en hafif biçimidir. B Hiçbir zaman ölüme yol açmaz. C Alkol içilirken ortaya çıkar. D Yoksunluğun en ağır biçimidir; tedavi edilmezse ölümcül olabilir. Cevabı göster Doğru cevap: D. Deliryum yoksunluğun en ağır biçimidir: bilinç bulanıklığı, yoğun halüsinasyonlar, yüksek ateş ve çarpıntı görülür. Tedavi edilmezse ölümcül olabilir; tedavi ölüm riskini belirgin biçimde düşürür.
33. Uzun süredir yoğun alkol kullanan biri içmeyi bırakmak istediğinde ne yapmalıdır? A Bir gün içinde tamamen ve kendi başına bırakmalı B Bırakma sürecini doktor kontrolünde planlamalı C Başka bir içkiye geçip dozu kendi ayarlamalı D Yoksunluk belirtileri başlayınca daha çok içmeli Cevabı göster Doğru cevap: B. Uzun süredir yoğun içen biri alkolü kendi başına birden bırakmamalı; nöbet ve deliryum riski nedeniyle süreç doktor kontrolünde planlanmalıdır. Ücretsiz danışmanlık için Yeşilay'ın 115 YEDAM hattı aranabilir.
34. Aşağıdakilerden hangisi kurs materyaline göre alkol yoksunluğuna yol açabilecek durumlardan biri değildir? A Hiç alkol kullanmamış birinin ilk kez bir kadeh içmesi B Bağımlı birinin alkolü aniden bırakması C İçilen miktarın hızla azaltılması D İçki türü değiştirilip yeni içkide dozun ayarlanamaması Cevabı göster Doğru cevap: A. Yoksunluk, beyni alkolün varlığına uyum sağlamış birinde alkol kesildiğinde ya da hızla azaltıldığında ortaya çıkar; içki türü değiştirilip doz ayarlanamadığında da gelişebilir. Hiç içmemiş birinde böyle bir uyum olmadığı için yoksunluk gelişmez.
35. Aşağıdakilerden hangisi alkol yoksunluğunun daha ağır geçme riskini artırır? A Daha önce yoksunluk nöbeti ya da deliryumu geçirmiş olmak B 65 yaşın üstünde olmak C Benzodiazepin gibi yatıştırıcı ilaçlara da bağımlı olmak D Hepsi Cevabı göster Doğru cevap: D. Daha önce nöbet ya da deliryum geçirmek, çok sayıda geçmiş yoksunluk dönemi, eşlik eden hastalıklar, 65 yaş üstü olmak ve yatıştırıcı ilaç bağımlılığı yoksunluğun ağır geçme riskini artırır. Kurs materyali de KOAH gibi bedensel hastalığı olanlarda daha şiddetli geçebildiğini söyler.
36. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi alkol zehirlenmesine yol açan faktörlerden değildir? A Soğuk havada alkol alınması B 15 yaş altı çocukların alkol alması C Kısa sürede yoğun alkol alımı (1 saat içinde %50'lik alkolden 600 gr alınması vb.) D Aç karnına alkol almak Cevabı göster Doğru cevap: A. Zehirlenmeyi kolaylaştıran başlıca etkenler kısa sürede çok içmek, aç karnına içmek ve çocuk yaşta içmektir. Soğuk hava kandaki alkolü artırmaz; ama alkol vücut ısısını düşürdüğü için soğukta içmek donma (hipotermi) tehlikesini büyütür.
37. Aşağıdakilerden hangisi alkol zehirlenmesi belirtilerinden biri değildir? A Vücut ısısının düşmesi B Unutkanlık C Daha dikkatli davranmak D Konuşma bozuklukları Cevabı göster Doğru cevap: C. Ağır zehirlenmede vücut ısısı düşer, konuşma bozulur, olaylar hatırlanmaz ve bilinç bulanıklaşır. Alkol kimseyi daha dikkatli yapmaz.
38. Alkol zehirlenmesi geçiren birine yardım ederken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? A Acil işaretler varsa 112'yi aramak B Kişiyi yalnız bırakmamak C Bilinci kapalıysa yan yatırmak D Ayılsın diye soğuk duşa sokmak ya da kahve içirmek Cevabı göster Doğru cevap: D. Kahve, soğuk duş ya da yürütmek zehirlenmeyi geçirmez, durumu kötüleştirebilir. Doğrusu kişiyi yalnız bırakmamak, bilinci kapalıysa kusmuk soluk yoluna kaçmasın diye yan yatırmak ve gerekirse 112'yi aramaktır.
39. Sahte ya da kaçak içkideki metil alkolle (metanol) zehirlenmeyi normal sarhoşluktan ayıran önemli belirtilerden biri hangisidir? A Bulanık ya da çift görme, kar yağıyormuş gibi görme gibi görme bozuklukları B Hafif neşe hali C Konuşkanlık D Yüzde hafif kızarma Cevabı göster Doğru cevap: A. Metanol zehirlenmesi ilk saatlerde sarhoşluk gibi görünür, ardından belirtisiz bir dönem gelir; sonra baş ağrısı, kusma ve görme bozuklukları başlar. Kalıcı körlük ve ölüm görülebileceği için görme bozulduysa hemen acile başvurulmalıdır.
40. Orta doz alkol bile, özellikle çocuklarda ve aç karnına içen yetişkinlerde aşağıdakilerden hangisine yol açabilir? A Kemik erimesi B Kan şekerinin düşmesi (hipoglisemi) C Kan şekerinin kalıcı olarak yükselmesi D Vücut ısısının aşırı yükselmesi Cevabı göster Doğru cevap: B. Alkol karaciğerin kana şeker vermesini engeller ve kan şekeri düşebilir. Bu risk çocuklarda yüksektir; tehlikeli düşüş nöbete ve komaya yol açabilir, hastanede damar yoluyla şekerli sıvı verilir.
41. Sağlık Bakanlığı zehirlenme rehberindeki değerlere göre aşağıdaki içkilerden hangisinin hacimce alkol oranı en düşüktür? Cevabı göster Doğru cevap: C. Rehbere göre bira %4–6, şarap %10–20, viski ve rakı %40–45 alkol içerir. Kurs materyalinde bira %2–6 ve rakı %45–50 diye geçer; sıralama değişmez.
42. Alkol zehirlenmesinde aşağıdakilerden hangisi acil yardım gerektiren işaretlerden biridir? A Dakikada 8'den az ya da düzensiz solunum B Konuşkanlık C Hafif neşe hali D Yüzün hafifçe kızarması Cevabı göster Doğru cevap: A. Yavaş (dakikada 8'den az) ya da düzensiz solunum, uyandırılamama, nöbet, soğuk ve nemli cilt ile öğürme refleksinin kaybı acil işaretlerdir ve 112 aranmalıdır. Konuşkanlık ve hafif neşe düşük kan alkolünde görülen etkilerdir.
43. Alkol alan kişinin soğuk ortamda donma (hipotermi) tehlikesiyle karşılaşmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A Alkol vücut ısısını yükselttiği için kişi terler B Alkol titremeyi artırarak ısı üretir C Alkolün vücut ısısıyla hiçbir ilişkisi yoktur D Alkol deri damarlarını genişlettiği için kişi ısındığını sanırken vücut ısı kaybeder Cevabı göster Doğru cevap: D. Alkol deri damarlarını genişletir; kişi sıcaklık hissederken vücut ısı kaybeder. Kan şekeri de düşükse vücut ısı üretemez, bu yüzden soğuk ortamda ve bilinç kaybında hipotermi riski artar.
44. Trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprü ve alanlara ne ad verilir? A Karayolu B Trafik C Geçiş yolu D Anayol Cevabı göster Doğru cevap: A. KTK md. 3'e göre karayolu, trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlardır. Trafik ise bu yolda yaya, hayvan ve araçların hal ve hareketidir.
45. İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile oluşan ortak alana ne ad verilir? A Banket B Kavşak C Şerit D Park yeri Cevabı göster Doğru cevap: B. KTK md. 3'e göre iki ya da daha fazla karayolunun kesiştiği veya birleştiği ortak alan kavşaktır.
46. Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıştığı, ölüm, yaralanma ve maddi hasarla sonuçlanmış olaya ne ad verilir? A Trafik kazası B Geçiş hakkı C Gabari D Hiçbiri Cevabı göster Doğru cevap: A. KTK md. 3, karayolunda hareket halindeki bir ya da birden fazla aracın karıştığı ve ölüm, yaralanma veya zararla sonuçlanan olayı trafik kazası olarak tanımlar.
47. Aşağıdaki unsurlardan hangisi kazaların meydana gelmesinde en etken unsurdur? A Yol ve çevre özellikleri B Yolcu C Sürücü D Araçtan kaynaklanan sorunlar Cevabı göster Doğru cevap: C. TÜİK'in 2025 verilerine göre ölümlü ve yaralanmalı kazalara yol açan kusurların %90,6'sı sürücülere ait. Yol (%0,3) ve araç (%0,8) kaynaklı kusurların payı çok küçük.
48. Trafik kazalarında "insan faktörünün" oranı aşağıdakilerden hangisidir? A %20-30 B %40-50 C %60-70 D %90 ve üstü Cevabı göster Doğru cevap: D. TÜİK'in 2025 verilerine göre ölümlü ve yaralanmalı kazalara neden olan kusurların %98,9'u sürücü, yaya ve yolculardan kaynaklanıyor. Bunun %90,6'sı yalnızca sürücü kusuru.
49. Otomobiller için yerleşim yeri dışında bölünmüş yollarda belirlenen hız limiti kaç kilometredir? Cevabı göster Doğru cevap: B. Yerleşim yeri dışında bölünmüş yolda otomobil için genel hız sınırı 110 km/s'tir (KTY md. 100; KTK md. 50). Levhayla farklı bir sınır gösterilmişse levhaya uyulur.
50. Hangisi geçiş üstünlüğüne sahip araçlardan değildir? A Ambulans B İtfaiye C Cenaze aracı D Sivil savunma aracı Cevabı göster Doğru cevap: C. KTK md. 71'e göre ambulans, itfaiye, polis gibi görevli araçlar ve sivil savunma araçları görevleri sırasında geçiş üstünlüğüne sahiptir. Cenaze aracı bu araçlar arasında sayılmaz.
51. 1- İtfaiye aracı 2- Ambulans 3- Polis aracı 4- Koruyan araçlar. Yukarıda verilen araçların geçiş öncelik sıralaması aşağıdaki hangi şıkta doğru olarak verilmiştir? A 2-1-3-4 B 1-2-4-3 C 2-1-4-3 D 3-2-1-4 Cevabı göster Doğru cevap: A. Geçiş üstünlüğüne sahip araçların öncelik sırası KTK md. 71'de yazılıdır: önce ambulans, sonra itfaiye, ardından polis araçları, en son koruyan araçlar gelir.
52. Hususi otomobillerin ilk tescil sonrasındaki periyodik muayene süreleri ne kadardır? Cevabı göster Doğru cevap: D. Hususi otomobiller ilk 3 yaşın sonunda, sonra her 2 yılda bir periyodik muayeneye girer (Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik md. 14). Süre, sorudaki gibi tescilden değil, aracın imal tarihinden sayılır.
53. Trafik denetimlerinin amacı aşağıdakilerden hangisi değildir? A Trafik kazalarını önlemek B Kural ihlallerini önlemek C Çocuklara oyun alanı oluşturmak D Çevre ve hava kirliliğini önlemek Cevabı göster Doğru cevap: C. Trafik denetimi kazaları ve kural ihlallerini önlemek, araçların aşırı duman ve gürültüyle çevreye zarar vermesini engellemek için yapılır (KTK md. 1 ve 30). Oyun alanı oluşturmak denetimin konusu değildir.
54. Aşağıdaki araçlardan hangisi emniyet şeridini kullanma hakkına sahiptir? A Taksi B Oto kurtarıcı C İtfaiye aracı D Minibüs Cevabı göster Doğru cevap: C. KTK md. 46'ya göre emniyet şeridi yalnız kaza, arıza, acil yardım ve kurtarma gibi durumlarda kullanılabilir; itfaiye acil yardım görevinde bu şeridi kullanır. Kural araca değil duruma bağlı olduğu için kazaya giden oto kurtarıcı da kullanabilir, ama sınavda beklenen cevap itfaiyedir.
55. Devamlı yol çizgisinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir? A Çift şeritli yol B Sollama yasağı vardır C Yol üstünde orta refüj görevi üstlenir D Sollama yasağı yoktur Cevabı göster Doğru cevap: B. Devamlı çizgi boyunca soldaki şeride geçilemez ve çizginin üzerinden gidilemez, yani öndeki aracı sollamak yasaktır (Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik md. 10). Orta refüj gibi ayırıcı anlamı yan yana çizilmiş iki devamlı çizgiye aittir.
56. Okul servis araçlarının arkasında bulunan DUR lambası ne anlama gelmektedir? A Araca öğrenci inip binmekte olduğunu ve servis aracını sollamanın yasak olduğunu B Servis aracının arıza yaptığını C Servis aracı sürücüsünün frene bastığını D Servis aracının bu noktada kalacağını ve arkasından gelen aracın kendisini kontrollü bir şekilde geçebileceğini Cevabı göster Doğru cevap: A. DUR lambası öğrenci inip binerken yanar ve yandığında arkadan gelen bütün araçlar durmak zorundadır; servisi geçmek de yasaktır (KTY md. 147). Lamba fren lambalarından ayrı çalışır, frene basınca yanmaz.
57. Aşağıdakilerden hangisi karşıdan karşıya güvenli geçiş noktası değildir? A Üst geçitlerin altı B Yaya ve okul geçitleri C Alt geçitler D Trafik polisinin olduğu yerler Cevabı göster Doğru cevap: A. Yayalar karşıya yaya ve okul geçitlerinden, kavşak giriş-çıkışlarından ya da varsa alt ve üst geçitlerden geçmek zorundadır (KTY md. 138). Üst geçidin altından taşıt yoluna girmek, geçidi kullanmamak demektir.
58. 80 kilometre hızla araçla gidiyorsunuz. Önünüzdeki araçla aranızdaki mesafe ne olmalı? A 40 metre B 20 metre C 80 metre D 10 metre Cevabı göster Doğru cevap: A. Takip mesafesi en az hızın yarısı kadar metredir: 80 km/s hızla en az 40 metre (KTY md. 107). Pratik yol olarak öndeki araç bir noktayı geçtikten sonra en az 2 saniye saymak da önerilir.
59. Sürücüler; yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken, görüş yetersizliği olan tepe üstü ve dönemeçlerde aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır? A En sol şeritten gitmeli B Öndeki aracı geçmeli C Dörtlü ikaz ışıklarını yakmalı D Hızını azaltmalı Cevabı göster Doğru cevap: D. Görüşün kısıtlı olduğu tepe üstü ve dönemeçlerde, yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken hız azaltılır (KTK md. 52). Bu yerlerde öndeki aracı geçmek de yasaktır (KTY md. 104).
60. I. Şerit değiştirmelerde, II. Sağa ve sola dönüşlerde, III. Bir aracın geçilmesi esnasında. Yukarıdakilerin hangilerinde dönüş ışıklarının kullanılması zorunludur? A Yalnız I B I, II ve III C I ve II D II ve III Cevabı göster Doğru cevap: B. Dönüşlerde ve şerit değiştirirken dönüş ışığı yakmak zorunludur (KTK md. 67). Bir aracı geçerken de önce sol, sağ şeride dönerken sağ dönüş lambası yakılır (KTY md. 103).
61. Aşağıdakilerden hangisi otoyolda yapılabilecek davranışlardandır? A Hızına uygun şeritte gitmek B Geriye dönmek C Zorunluluk dışında park etmek D Geri gitmek Cevabı göster Doğru cevap: A. Çok şeritli yollarda, otoyol dahil, aracın hızına uygun şeritten gidilir (KTK md. 46). Otoyolda geri gitmek, geri dönmek ve zorunlu haller dışında durmak ya da park etmek yasaktır.
62. Kavşağa yaklaşırken yerleşim yeri içinde son kaç metrede şerit değiştirmek yasaktır? A 10 metre B 30 metre C 50 metre D 150 metre Cevabı göster Doğru cevap: B. Kavşağa yaklaşırken yerleşim yeri içinde son 30 metrede, yerleşim yeri dışında son 150 metrede şerit değiştirmek yasaktır (KTY md. 94). Bu yüzden dönülecek şeride daha önce geçilir ve dönüş ışığı manevradan önce yakılır. Kurs slaytında bu konu "kaç metre önceden sinyal verilir" diye geçiyor ve cevap 30/150 m yazıyor; mevzuatta sinyal için metre yok, "önceden ve uygun mesafede" deniyor (KTK md. 67).
63. Aşağıdakilerden hangisi trafik işaret levhası gruplarından biri değildir? A Tehlike uyarı işaretleri B Bilgi işaretleri C Otoyol işaretleri D Reklam ve tanıtım işaretleri Cevabı göster Doğru cevap: D. Trafik işaret levhaları beş gruptur: tehlike uyarı, trafik tanzim, bilgi, duraklama ve parketme, otoyol işaretleri (Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik md. 8). Reklam levhası bunlardan biri değildir. Sınavdaki asıl soruda şıklar uyarı, tehlike, bilgilendirme ve otoyol işaretleriydi; hepsi resmî gruplara karşılık geldiği için tek doğru cevap yoktu, şıkları düzelttik.
64. Trafik ortamını oluşturan üç temel öğe aşağıdakilerden hangisidir? A İnsan, araç ve çevre B Sürücü, yolcu ve yaya C Hız, mesafe ve zaman D Polis, levha ve kamera Cevabı göster Doğru cevap: A. Trafik ortamı birbiriyle kesişen üç öğeden oluşur: insan (sürücü, yaya, yolcu), araç ve çevre (yol, işaretler, hava koşulları). Sürücü, yolcu ve yaya bu öğelerden yalnızca insanı oluşturur.
65. Kurs materyaline göre sürücünün o anki ruh hâli, sürücü davranışını etkileyen temel faktörlerden hangisi kapsamındadır? A Kişilik B Genel motivasyon C Sürücülük performansı D Genel fizyolojik durum Cevabı göster Doğru cevap: B. Kurs materyalinde genel motivasyon, sürücünün o anki ruh hâli olarak tanımlanır. Yorgunluk, uyku, alkol ve ilaç genel fizyolojik duruma; zihinsel ve psikomotor süreçler sürücülük performansına; risk algısı kişiliğe girer.
66. Karayolları Trafik Kanunu'na göre "sürücü" kimdir? A Yalnızca geçerli ehliyeti olan kişi B Araçta bulunan herkes C Aracın ruhsat sahibi D Karayolunda motorlu ya da motorsuz bir aracı veya taşıtı sevk ve idare eden kişi Cevabı göster Doğru cevap: D. KTK md. 3'e göre sürücü, karayolunda motorlu ya da motorsuz bir aracı veya taşıtı sevk ve idare eden kişidir. Tanım ehliyete, araç sahipliğine ya da aracın motorlu olmasına bağlı değildir.
67. Bir uyarı oluştuğunda, oluşan uyaranın ortaya çıktığı andan o uyarana yanıt verildiği ana kadar geçen süreye ne denir? A Davranışsal kontrol B Tepki hızı C Algı D Muhakeme becerisi Cevabı göster Doğru cevap: B. Bir uyaranın ortaya çıktığı an ile ona verilen yanıt arasındaki süreye tepki süresi denir; sınavda "tepki hızı" olarak geçer. Alkol bu süreyi uzatır, sürücü frene geç basar.
68. Alkol alındıktan sonra aşağıdakilerin hangisi görülmez? A Görme keskinliğinde artış olur. B Sürücüde aşırı kendine güven ve cesaret artışı olur. C Muhakeme ve karar verme yetenekleri bozulur. D Sabırsızlık, kendini kontrol edememe ve acil durumlarda kontrol kaybı olur. Cevabı göster Doğru cevap: A. Alkol görmeyi keskinleştirmez; tersine düşük düzeylerden itibaren hareketli bir hedefi gözle izleme becerisini bozar. Aşırı özgüven, muhakeme bozukluğu ve kontrol kaybı ise alkolün bilinen etkileridir.
69. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi alkolün bilişsel ve psikomotor süreçlerinden değildir? A Dikkat-algı B Muhakeme C Tepki hızı D Zekâ Cevabı göster Doğru cevap: D. Dikkat, algı, muhakeme ve tepki hızı araç kullanırken anlık işleyen ve alkolün bozduğu süreçlerdir. Zekâ ise kalıcı bir genel yetenektir, bu süreçler arasında sayılmaz.
70. Sıkışık trafikte 20 kilometre hızla giderken öndeki aracın fren lambasına, aramızdaki mesafeye, hızımıza, arkamızdaki araçla mesafeye, yaklaşılmakta olan kavşağa, trafik ışıklarının durumuna ve arkadan gelen arabanın hızına aynı anda dikkat kesildiğimizde hangi dikkat türü kullanılmaktadır? A Sürekli dikkat B Seçici dikkat C Bölünmüş dikkat Cevabı göster Doğru cevap: C. Birden fazla bilgi kaynağını aynı anda izlemek bölünmüş dikkattir. Alkolün en erken, düşük promillerde bozduğu becerilerden biri budur.
71. Aşağıdakilerden hangisi alkol kullanımı sonucu yaşanan algı bozulmalarından biri değildir? A Zaman algısının bozulması B Hareket eden nesnelerin uzaklığını ve hızını olduğundan daha az tahmin etme C Çevresel algıda bozulma D Alkol alımı sonucu algıda herhangi bir bozukluk gerçekleşmemektedir Cevabı göster Doğru cevap: D. Alkol zaman algısını ve çevreyi algılamayı bozar; hareket eden araçların uzaklığı ve hızı olduğundan az tahmin edilir. "Algıda hiçbir bozulma olmaz" ifadesi yanlıştır.
72. Alkol alımına bağlı olarak davranışsal kontrol sağlanamadığında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir? A Korku duygusunda azalma B Risk alma davranışlarında artma C Saldırgan davranışlarda artma D Kendine güven duygusunda artma E Hepsi Cevabı göster Doğru cevap: E. Alkol frenleyici düşünceleri zayıflatır: korku azalır; risk alma, saldırganlık ve aşırı özgüven artar. Hepsi davranışsal kontrol kaybının sonucudur.
73. Alkollüyken araç kullanan bir insanda aşağıdakilerden hangisinin olması mümkün değildir? A Zaman algısı bozulduğu için hareket eden nesnelerin uzaklığını ve hızını tahmin edemez. B El-ayak-göz koordinasyonu bozulduğu için tepki süresi uzamaktadır. C Alkollüyken çok daha dikkatli ve temkinli araç kullanmaktadır. D Alkol kullanımı nedeniyle muhakeme becerileri zayıflamaktadır. Cevabı göster Doğru cevap: C. Alkol algıyı, el-ayak-göz uyumunu ve muhakemeyi bozar. Alkollü sürücü daha dikkatli olmaz; kendini olduğundan daha iyi sürücü sanır.
74. Hareket eden nesnelerin uzaklığını ve hızını olduğundan daha az tahmin etme eğilimi hangi bilişsel süreç kapsamındadır? A Bellek B Dikkat C Algı D Tepki hızı Cevabı göster Doğru cevap: C. Gözden gelen görüntüyü yorumlayıp hız ve uzaklık hakkında yargıya varmak algının işidir. Alkol hareketli nesneleri izleme ve hızlarını doğru tahmin etme becerisini bozar.
75. Aşağıdakilerden hangisi alkolün vücutta yarattığı etkilerden değildir? A Muhakeme yeteneğinde bozulma B Algılamada yavaşlama C Güvende yersiz bir artış D Dikkat becerisinde artış Cevabı göster Doğru cevap: D. Alkol muhakemeyi bozar, algıyı yavaşlatır ve kişiye yersiz bir özgüven verir. Dikkati artırmaz, azaltır.
76. Araca bindiği andan itibaren dikkatini yola ve araca vermesi gereken sürücü, yolcuyla hararetli bir maç tartışmasına daldığında öncelikle hangi dikkat türü bozulur? A Sürekli dikkat B Seçici dikkat C Bölünmüş dikkat Cevabı göster Doğru cevap: A. Sürekli dikkat, yolculuk boyunca dikkati yola ve araca vermektir; yolcuyla uzun ve hararetli bir tartışma bunu bozar. Seçici dikkat tek bir önemli uyarana (öndeki aracın fren lambası gibi) odaklanmak, bölünmüş dikkat ise birçok uyaranı aynı anda izlemektir.
77. Kurs materyaline göre trafikte hatalardan kaçınmak için en önemli psikomotor beceri hangisidir? A Bellek B Dikkat C Tepki hızı D Algı Cevabı göster Doğru cevap: C. Kurs materyali tepki hızını trafikte hatalardan kaçınmak için en önemli psikomotor beceri sayar; örneğin aniden yola çıkan yayaya çarpmamak için ayağı gazdan çekip frene basmak. Alkol düşük dozda bile el-ayak-göz uyumunu bozarak tepki süresini uzatır.
78. Kurs materyaline göre alkol algıyı hangi kan alkol düzeyinden itibaren bozmaya başlar? A 1,5–2 promil B 0,2–0,4 promil C 3–4 promil D Algı alkolden etkilenmez Cevabı göster Doğru cevap: B. Kurs materyaline göre algı düşük-orta dozda, 0,2–0,4 promilden itibaren bozulur: görme ve işitme keskinliği azalır, hareket eden araçların hızı ve uzaklığı olduğundan az tahmin edilir. Kurs kâğıtlarında bu aralık "20–40 promil" diye yazılır.
79. Sürüş sırasında bilgiyi kodlayıp saklama ve gerektiğinde geri çağırma işi daha çok hangi bellek türüyle yürür? A Uzun süreli bellek B Yalnızca işitsel bellek C Bellek sürüşte kullanılmaz D Kısa süreli bellek Cevabı göster Doğru cevap: D. Bellek, bilgiyi kodlama, saklama ve geri çağırmadır; sürüş daha çok kısa süreli bellekle yürür. Alkol düşük dozda bile kısa süreli belleği bozar.
80. Alkol kullanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Yüksek dozlarda solunum sistemini baskılar. B Enfeksiyonlara karşı direnci arttırır. C Cinsel performansı arttırır. D Alkolle kanser arasında hiçbir ilişki yoktur. Cevabı göster Doğru cevap: A. Yüksek dozda alkol beynin solunumu yöneten bölgelerini baskılar; nefes yavaşlar, hatta durabilir. Diğer şıklar yanlıştır: alkol bağışıklığı zayıflatır, cinsel performansı düşürür ve kanser nedenleri arasındadır.
81. Kronik alkol kullanımında hangi vitamin eksikliğine bağlı bozukluklar görülür? Cevabı göster Doğru cevap: A. Uzun süre çok içenlerde B1 vitamini (tiamin) eksikliği gelişir. Bu eksiklik, kalıcı bellek bozukluğuna yol açabilen Wernicke-Korsakoff sendromunun nedenidir.
82. Hamile bir kadın alkol aldığında hangisi doğrudur? A Bebeğin kanında hiç alkol bulunmaz B Anne kanındaki alkol oranı ile bebeğin kanındaki alkol oranı aynıdır C Alkolün etkisi daha hızlı ortaya çıkar D Alkol bebeğe zararlı değildir Cevabı göster Doğru cevap: B. Alkol plasentadan kolayca geçer ve kısa sürede bebeğin kanındaki alkol annenin kanındakiyle neredeyse eşitlenir. Bebeğin karaciğeri alkolü çok yavaş yıktığı için etki daha uzun sürer; gebelikte güvenli bir alkol miktarı yoktur.
83. Alkol vücudunuzdaki karaciğer, mide, böbrek gibi organlarınıza zarar verir. Cevabı göster Doğru cevap: A. Alkol karaciğerde yağlanma, hepatit ve siroza, midede gastrit ve ülsere yol açabilir. Uzun süreli ağır içicilik bunlar dışında da pek çok organı etkiler.
84. Kronik alkol kullanımında B1 vitamini (tiamin) eksikliğine bağlı gelişen ve ağır bellek kaybıyla seyredebilen tablo hangisidir? A Wernicke-Korsakoff sendromu B Fetal alkol sendromu C Pankreatit D Hipotermi Cevabı göster Doğru cevap: A. Tiamin eksikliği beyne zarar vererek Wernicke-Korsakoff sendromuna yol açabilir. Wernicke evresinde zihin karışıklığı ve hareket uyumu bozulur; Korsakoff evresinde yeni bilgi öğrenilemez ve ciddi bellek kaybı görülür.
85. Uzun süreli ağır alkol kullanımında karaciğer hasarı genellikle hangi sırayla ilerler? A Siroz → yağlanma → hepatit B Yağlanma → hepatit → siroz C Hepatit → kanser → yağlanma D Kanser → siroz → yağlanma Cevabı göster Doğru cevap: B. Karaciğer hasarı basamak basamak ilerler: önce yağlanma, sonra alkole bağlı hepatit (iltihap), ardından kalıcı sertleşme olan siroz. Bu zeminde karaciğer kanseri de gelişebilir.
86. Alkolün organlara etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A Uzun süreli ağır içicilik kalp kasını zayıflatabilir. B Uzun süreli kullanım pankreatite yol açabilir. C Alkol yaraların ve kırıkların daha hızlı iyileşmesini sağlar. D Alkol mide-bağırsak kanamasına ve reflüye yol açabilir. Cevabı göster Doğru cevap: C. Alkol bağışıklık sistemini zayıflatır ve yaraların, kırıkların iyileşmesini yavaşlatır. Kalp kası zayıflığı, pankreatit ve mide-bağırsak kanaması ise alkolün bilinen zararlarıdır.
87. Gebelikte alkol kullanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Bira ve şarap gebelikte güvenlidir. B Yalnızca gebeliğin son aylarında içmek zararlıdır. C Bebek alkolü kendi karaciğeriyle hızla yıkar. D Gebelikte güvenli bir alkol miktarı, zamanı ya da türü yoktur. Cevabı göster Doğru cevap: D. Gebelikte hiçbir miktar, dönem ya da içki türü güvenli değildir; bira ve şarap da aynı ölçüde zararlıdır. Bebek alkolü kendisi yıkamaz, annenin karaciğerine bağımlıdır; fetal alkol sendromu bebek hiç alkole maruz kalmazsa tamamen önlenebilir.
88. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre az miktarda alkol kalbi koruduğu için sağlık açısından güvenli bir içme düzeyi vardır. Cevabı göster Doğru cevap: B. DSÖ sağlık açısından güvenli bir alkol düzeyi olmadığını, az miktarın kalbi koruduğuna dair bulguların tartışmalı olduğunu ve olası bir faydanın kanser riskini dengelediğine dair kanıt bulunmadığını belirtir. Kurs materyalindeki "düşük doz kalbi korur" bilgisi bu yüzden güncel değildir.
89. Karayolları Trafik Kanunu'nun alkol etkisi altında karayolunda araç sürme yasağını üç veya üçten fazla olmak üzere ihlal eden kişilerin sürücü belgeleri kaç yıl süreyle geri alınır ve ne kadar hafif hapis cezası alırlar? A Sürücü belgesi 6 ay alınır; 5 ay hapis cezası vardır B Sürücü belgesi 5 yıl alınır; 6 ay hapis cezası vardır C Sürücü belgesi 6 yıl alınır; 5 ay hapis cezası vardır D Sürücü belgesi 5 yıl alınır; hapis cezası yoktur Cevabı göster Doğru cevap: D. KTK md. 48/5'e göre bu yasağı üçüncü ve daha fazla kez ihlal edenin ehliyeti her seferinde 5 yıl geri alınır ve 150.000 TL idari para cezası verilir. KTK md. 48'de hapis cezası yoktur; kandaki alkol 1,00 promilin üstündeyse ayrıca TCK md. 179/3 uygulanır.
90. Binek araç (şahsi araç) kullanımında alkollü araç kullanma yasal sınırı kaç promildir? A 0,50 promil B 0,70 promil C 1,00 promil D 0,20 promil Cevabı göster Doğru cevap: A. Hususi otomobil sürücüleri için yasal sınır 0,50 promildir; taksi, dolmuş, otobüs gibi diğer araçlarda 0,20 promildir (KTK md. 48, KTY md. 97). Kâğıtlarda geçen "50 promil" gündelik bir yazımdır, doğrusu 0,50 promil.
91. Sürücü Davranışlarını Geliştirme Eğitimi kimlere verilir? A Alkol nedeniyle ilk kez ehliyetine el konulanlara B Alkollüyken trafik kazası yapanlara C Alkoliklere D Alkol nedeniyle ikinci kez ehliyetine el konulanlara Cevabı göster Doğru cevap: D. KTK md. 48/11'e göre alkollü araç kullandığı için ehliyeti 5 yıl içinde ikinci kez geri alınan sürücüler SÜDGE'ye gönderilir. Üçüncü ve sonraki seferlerde psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi istenir.
92. T.C. Anayasası'nın hangi maddesi gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerden, suçluluk, kumar ve benzeri alışkanlıklardan ve cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alır? A Madde 47 B Madde 58 C Madde 25 D Madde 66 Cevabı göster Doğru cevap: B. Anayasa'nın "Gençliğin korunması" başlıklı 58. maddesi, devlete gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucudan, suçluluk, kumar ve cehaletten koruyacak tedbirleri alma görevi verir.
93. Aşağıdakilerden hangisinin ehliyet almasında bir engel yoktur? A Zihinsel geriliği olanlar B Aktif alkol ve madde bağımlılığı olanlar C Alkol kötüye kullanımı olanlar D Demansı olanlar Cevabı göster Doğru cevap: C. Sürücülerde aranacak sağlık şartları yönetmeliğinin 9. maddesine göre zekâ geriliği, bunama (demans) ve alkol ya da madde bağımlılığı olanlara sürücü belgesi verilmez. Alkol kötüye kullanımı bu kesin engeller arasında sayılmaz; ancak kullanım bozukluğu olanların belgesi iyileşme sağlanana kadar geçici olarak geri alınabilir.
94. Taksi, dolmuş, otobüs gibi hususi olmayan araçların sürücüleri yasal olarak kaç promil sınırı ile araç kullanabilir? A 0,40 promil B 0,20 promil C 0,30 promil D 0,10 promil Cevabı göster Doğru cevap: B. Hususi otomobil dışındaki araçlarda sınır 0,20 promildir; bunun üstünde araç sürmek yasaktır (KTY md. 97, KTK md. 48). Kaynakta geçen "20 promil" ifadesi gündelik bir yazımdır, doğrusu 0,20 promil.
95. Alkollü araç kullanma nedeniyle ehliyetinize Karayolları Trafik Kanunu'nun hangi maddesine göre el konulur? Cevabı göster Doğru cevap: A. Alkol ya da uyuşturucu etkisinde araç sürme yasağı ve ehliyetin geri alınması Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesinde düzenlenir. Para cezaları ve geri alma süreleri de bu maddededir.
96. Güncel Karayolları Trafik Kanunu'na göre 5 yıl içinde ilk kez alkollü araç kullanırken yakalanan sürücünün ehliyeti ne kadar süreyle geri alınır? Cevabı göster Doğru cevap: A. KTK md. 48'e göre ilk ihlalde ehliyet 6 ay geri alınır ve idari para cezası verilir. İkinci ihlalde süre 2 yıl olur ve SÜDGE gerekir; üçüncü ve sonraki ihlallerde her seferinde 5 yıldır.
97. Güncel KTK md. 48/9'a göre alkol ölçümü yaptırmayı reddeden sürücüye hangi yaptırım uygulanır? A Yalnızca sözlü uyarı B 6 ay hafif hapis C 150.000 TL idari para cezası ve ehliyetin 5 yıl geri alınması D Ehliyetin 1 ay geri alınması Cevabı göster Doğru cevap: C. 7574 sayılı Kanunla değişen KTK md. 48/9'a göre ölçüm yaptırmayan sürücüye 150.000 TL ceza verilir ve ehliyeti 5 yıl geri alınır. Kurs materyalindeki "2 yıl geri alma" eski düzenlemedir; tutar her yıl yeniden değerleme oranında artar.
98. Kandaki alkol 1,00 promilin üzerinde çıkan sürücü hakkında, KTK'daki yaptırımlara ek olarak hangi kanun hükmü uygulanır? A Anayasa md. 58 B TCK md. 179/3 C KTK md. 3 D TCK md. 34 Cevabı göster Doğru cevap: B. 1,00 promilin üzerindeki sürücü hakkında ayrıca TCK md. 179/3 uygulanır; bu fıkra altı aydan iki yıla kadar hapis öngörür. KTK md. 48'in kendisinde hapis cezası yoktur.
99. SÜDGE ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A 5 yıl içinde ikinci kez alkol nedeniyle ehliyeti geri alınan sürücüye uygulanır. B Başvuru, ehliyetin geri alındığı tarihten itibaren 12 ay içinde yapılır. C Eğitim en az 24 saat ve en az 4 haftadır. D Alkol nedeniyle ilk kez ehliyeti geri alınan herkes SÜDGE'ye girmek zorundadır. Cevabı göster Doğru cevap: D. KTK md. 48/11'e göre SÜDGE, 5 yıl içinde ehliyeti ikinci kez alkol nedeniyle geri alınanlara uygulanır; ilk ihlalde SÜDGE yoktur. SÜDGE Yönetmeliği'ne göre başvuru 12 ay içinde yapılır, eğitim en az 24 saat ve 4 haftadır.
100. Hukuk kurallarını görgü ve ahlak kurallarından ayıran temel özellik hangisidir? A Uyulmadığında devletin ceza ve tazminat gibi yaptırımlar uygulaması B Yazılı olmamaları C Yalnızca gönüllü olarak uygulanmaları D Hiçbir yaptırımlarının olmaması Cevabı göster Doğru cevap: A. Ahlak kuralını çiğneyen kınanır ya da toplumdan dışlanır; hukuk kuralını çiğneyen ise devletin uyguladığı ceza ve tazminatla karşılaşır. Alkollü araç kullanmak da yaptırımı olan bir hukuk normu ihlalidir.
101. "Öğrenme ilkeleri açısından" alınan alkol ve madde aşağıdaki hangi etkilerle kullanma davranışını pekiştirir? A Kaygı ve korku verdiği için B Yoksunluk belirtileri gösterdiği için C Kaygıyı azaltıp neşeyi artırdığı için D Hoşnutsuzluk yarattığı için Cevabı göster Doğru cevap: C. Hoş bir sonuç veren (neşe) ya da hoş olmayan bir durumu ortadan kaldıran (kaygı) davranış pekişir ve tekrarlanır. Alkolün kısa süreli rahatlatıcı etkisi içme davranışını bu iki yoldan da güçlendirir.
102. Alkol kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A Alkol kullanımı öğrenilen bir davranıştır. B Alkol ile erken tanışıldığında alkol kullanma davranışı daha güçlü olmaktadır. C Alkolle gelen geçici iyilik hali devam ettirildiğinde kişiyi alkole bağımlı yapabilmektedir. D Alkol kullanımı sonrasında daha dikkatli olacağımız için çok daha iyi araç kullanırız. Cevabı göster Doğru cevap: D. Alkol dikkati ve tepkiyi bozar, kimseyi daha iyi sürücü yapmaz. Diğer ifadeler doğrudur: içmek öğrenilen bir davranıştır ve erken yaşta başlamak ileride bağımlılık riskini artırır.
103. Hep rakıyla birlikte yenen balığın bir süre sonra alkol ortada yokken de içme isteği uyandırması hangi öğrenme yoluna örnektir? A Taklit B Koşullanma C Tolerans D Yoksunluk Cevabı göster Doğru cevap: B. Başta alkolle ilgisi olmayan bir uyaran, alkolle tekrar tekrar birlikte yaşandığında tek başına içme isteği uyandırmaya başlar; buna koşullanma denir. Bu öğrenme yıllarca sürebilir.
104. Kurs materyaline göre alkol ve madde kullanımındaki klinik aşamaların doğru sırası hangisidir? A Bağımlılık → deneme → günlük kullanım → düzenli kullanım B Günlük kullanım → deneme → bağımlılık → düzenli kullanım C Deneme → düzenli kullanım → günlük kullanım → bağımlılık D Düzenli kullanım → bağımlılık → deneme → günlük kullanım Cevabı göster Doğru cevap: C. Kurs materyali klinik aşamaları deneme, düzenli kullanım, günlük kullanım ve bağımlılık olarak sıralar. Bu herkes için kaçınılmaz bir yol değildir, ama sınavda bu sırayla sorulur.
105. Alkollüyken araç kullanıp kaza yapmadan eve varan bir sürücü için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Bu deneyim sürücüyü bir dahaki sefere daha dikkatli yapar. B Bu, alkolün sürüşü etkilemediğini kanıtlar. C Sürücü bu davranışı bir daha tekrarlamaz. D Sorunsuz geçen yolculuk davranışı ödüllendirir ve "bana bir şey olmaz" inancını güçlendirir. Cevabı göster Doğru cevap: D. Kazasız biten her alkollü yolculuk bir ödül gibi işler ve davranışın tekrarlanma olasılığını artırır. Bu güven alışılmış ortama bağlıdır; farklı bir yol ya da beklenmedik bir durumda kaza riski artar.
106. Aşağıdakilerden hangisi kurs materyalinde sayılan aileye bağlı alkol kullanımı risk etkenlerinden biri değildir? A Ailenin çocukla yakın, ilgili ve tutarlı bir ilişki kurması B Evde alkol kullanan bir büyüğün olması C Ebeveynin ilgisizliği ve denetim eksikliği D Tutarsız disiplin ve yeterince sevilmeme duygusu Cevabı göster Doğru cevap: A. Evde içen bir büyük, ilgisizlik, denetim eksikliği, tutarsız disiplin ve sevilmeme duygusu aileye bağlı risk etkenleridir. Yakın, ilgili ve tutarlı bir aile ilişkisi ise riski azaltan bir durumdur.
107. Bir davranışın tekrarlanma sıklığını artıran sonuca ya da maddeye ne ad verilir? A Ceza B Söndürme C Yoksunluk D Pekiştirici Cevabı göster Doğru cevap: D. Davranışın sıklığını artıran sonuca pekiştirici denir. Alkolün kaygıyı ve çekingenliği azaltıp neşe vermesi, çevrenin de bunu onaylaması içmeyi pekiştirir.
108. ABD Ulusal Alkol Kötüye Kullanımı ve Alkolizm Enstitüsü'ne (NIAAA) göre alkol kullanım bozukluğuna yatkınlığın yaklaşık ne kadarı kalıtsaldır? A %5 B Hiç kalıtsal değildir C %50–60 D %100 Cevabı göster Doğru cevap: C. NIAAA'ya göre yatkınlığın %50–60'ı kalıtsaldır; genler ve çevre birlikte etki eder. Bu yüzden herkesin bağımlılık riski eşit değildir; kurs materyalindeki "herkesin riski eşittir" ifadesi güncel bilgiyle örtüşmez.
109. Vücuda alındığında algı, bilinç, düşünce, duygu ve ruh hâli gibi zihinsel süreçleri etkileyen maddelere ne ad verilir? A Vitamin B Psikoaktif madde C Antibiyotik D Elektrolit Cevabı göster Doğru cevap: B. Zihinsel süreçleri etkileyen maddelere psikoaktif madde denir; Dünya Sağlık Örgütü alkolü ve nikotini de bu gruba dahil eder. Psikoaktif maddelerin yasa dışı olanlarına uyuşturucu denir.
110. Aşağıdakilerden hangisi uyuşturucu madde örneklerinden biri değildir? A Esrar B Kokain C Amfetamin D Antibiyotik Cevabı göster Doğru cevap: D. Esrar, eroin, morfin, kokain ve amfetamin uyuşturucu örnekleridir. Antibiyotik enfeksiyon tedavisinde kullanılan bir ilaçtır, uyuşturucu değildir.
111. Aşağıdaki ilaç gruplarından hangisi alkolle birlikte alındığında alkolün etkisini artırabilir? A Uyku ve kaygı ilaçları (sakinleştiriciler) B Sara (epilepsi) ilaçları C Antidepresanlar D Grip ve soğuk algınlığı ilaçları E Hepsi Cevabı göster Doğru cevap: E. Sakinleştiriciler, uyku ilaçları, sara ilaçları, antidepresanlar, antipsikotikler, tansiyon ve grip ilaçları alkolle birlikte uyuşukluk, baş dönmesi ve hareket kontrolünde bozulma yapabilir. Kullanılan ilacın alkolle etkileşip etkileşmediğini en doğru hekim ya da eczacı söyler.
112. Avrupa'daki DRUID projesine göre ağır yaralanma ya da ölüm riski en yüksek olan sürücü grubu hangisidir? A 0,1–0,5 promil alkollü sürücüler B Yalnızca esrar kullanmış sürücüler C 1,2 promil ve üstü alkollü ya da alkolü başka bir maddeyle birlikte kullanmış sürücüler D Yalnızca benzodiazepin grubu ilaç kullanmış sürücüler Cevabı göster Doğru cevap: C. DRUID projesinde 1,2 promil ve üstü alkol ile alkol-madde birlikte kullanımı, alkolsüz sürücüye göre 20–200 kat riskle en yüksek risk grubunda yer aldı. Kurs materyali birlikte kullanım için "2–6 kat" der; bu oranın kaynağı bulunamadı.
113. Alkolü kahve ya da enerji içeceğiyle birlikte almakla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Kafein alkolün etkisini tamamen ortadan kaldırır. B Kafein kişiyi zinde hissettirse de alkolün etkisini azaltmaz; kişi etkiyi hafife alıp daha çok içebilir. C Enerji içeceği kandaki alkolü hızla düşürür. D Kahve sürüş becerisini içmeden önceki haline döndürür. Cevabı göster Doğru cevap: B. CDC'ye göre kafein alkolün vücuttaki etkilerini azaltmaz. Kişi kendini zinde hissettiği için alkolün etkisini hafife alabilir; alkolü enerji içeceğiyle karıştıranlar alkollü araç kullandıklarını daha sık bildirir.
114. Güncel KTK md. 48/8'e göre uyuşturucu ya da uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücüye hangi yaptırım uygulanır? A Yalnızca sözlü uyarı B Ehliyetin 6 ay geri alınması C Yalnızca trafik eğitimine gönderilme D 150.000 TL idari para cezası ve ehliyetin iptali Cevabı göster Doğru cevap: D. KTK md. 48/8'e göre bu sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti iptal edilir; ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Kurs materyalindeki "6 ay hapis, 5 yıl geri alma" eski düzenlemedir.
115. Öksürük şurubu gibi bazı ilaçların içinde alkol bulunabilir. Cevabı göster Doğru cevap: A. NIAAA'ya göre bazı ilaçların içinde yüzde 10'a kadar alkol bulunur; öksürük şurupları ve müshiller bunların başında gelir. Alkol ve ilaç aynı anda alınmasa bile etkileşebilir.
116. Aşağıdakilerden hangisi alkollüyken araç kullanmaya sebep olan faktörlerden biridir? A Olumsuz etkisi olabileceğinin ve olası kazaların hesaba katılması B Tehlikeyi gerçekçi bir şekilde değerlendirebilmek C Sağduyulu ve bilinçli olmak D "Bana bir şey olmaz" fikri Cevabı göster Doğru cevap: D. Sürücülerin çoğu kendini ortalamadan daha becerikli ve daha az riskli görür; bu iyimserlik yanılgısı alkollüyken direksiyona geçmeyi kolaylaştırır. Diğer şıklar insanı riskten uzak tutan tutumlardır.
117. Hangisi olumsuz sürücü davranışlarından değildir? A Sabırsızlık B İhmal ve dalgınlık C Öfke ve saldırganlık D Yüksek içgörü ve farkındalık Cevabı göster Doğru cevap: D. Sabırsızlık, dalgınlık, öfke ve saldırganlık trafikte hata ve ihlallere yol açan davranışlardır. Tehlikenin farkında olmak ise düşük riskli sürücünün özelliğidir.
118. Kasten ve bilerek, tehlike içeren ortamlarda güvenlik için gerekli uygulamaları ve davranışları göstermemek olarak tanımlanan ve trafikte "sapkın davranışlar" diye anılan olumsuz sürücü davranışı aşağıdakilerden hangisidir? A İhmal ve dalgınlıklar B İhlaller C Hatalar Cevabı göster Doğru cevap: B. Trafik psikolojisinde bilerek ve isteyerek yapılan kural çiğnemeye ihlal denir, bilerek hız sınırını aşmak gibi. İstemeden yapılan yanlışlar ise hata ya da dalgınlıktır.
119. Araç kullanırken "hatalı sollama yapmak" aşağıdakilerden hangisine örnektir? Cevabı göster Doğru cevap: D. Sollama, nedenine göre üç türün de örneği olabilir: yasak yerde bilerek sollamak ihlal, karşıdan gelen aracın hızını yanlış tahmin etmek hata, aynaya bakmayı unutarak sollamaya çıkmak ihmaldir. Bu yüzden beklenen cevap "Hepsi".
120. Araç kullanırken "araç lastik havalarını kontrol etmeden trafiğe çıkmak" aşağıdakilerden hangisine örnektir? Cevabı göster Doğru cevap: B. Yapılması gereken bir kontrolü unutmak ya da atlamak ihmaldir. Kişi kontrolün gerekli olduğunu bildiği halde bilerek yapmıyorsa bu, ihlale yaklaşır.
121. Sürücü davranışı kapsamında eylemin istemeden niyetten sapmasına ve istenen amaca ulaşmak için planlanan eylem yolunun yanlış olmasına ne ad verilir? Cevabı göster Doğru cevap: B. Planlanan eylemin istemeden amacına ulaşmamasına hata denir. Uygulamadaki kayma (dalgınlık) ve plandaki yanlışlık hatanın iki türüdür.
122. Sinyal vermek isterken silecekleri çalıştırmak ne tip bir hata olarak tanımlanır? A Yanlışlık B Bilgisizlik C Acemilik D Dalgınlık/unutkanlık Cevabı göster Doğru cevap: D. Niyet doğrudur ama el yanlış düğmeye gider; bu bir dikkat kaymasıdır, yani dalgınlıktır. Genellikle tehlikesizdir.
123. Sollanmaya çalışılan aracın hızının yanlış tahmin edilmesi ne tip bir hatadır? A Yanlışlık B Bilgisizlik C Acemilik D Dalgınlık/unutkanlık Cevabı göster Doğru cevap: A. Sürücü yanlış bir değerlendirmeyle hatalı bir plan kurar; plan düzeyindeki bu hataya yanlışlık denir. Dalgınlıktan farklı olarak tehlikelidir.
124. Hatalar ve ihlaller arasındaki fark nedir? A İhlaller zihinsel süreçlerle ilgilidir, hatalar ise normlarla ilgilidir. B Hatalar zihinsel süreçlerle ilgilidir, ihlaller ise normlarla ilgilidir. C Hatalarda niyetlilik söz konusudur, ihlaller niyetlilik içermez. D Hiçbiri Cevabı göster Doğru cevap: B. Hatalar dikkat, algı ve bilgi işlemenin sınırlarından doğar. İhlaller ise kişinin kurallara ve toplumsal normlara karşı tutumundan, yani bilinçli tercihinden doğar.
125. Şehir içinde hız sınırını bilerek aşmak, olumsuz sürücü davranışlarından hangisine örnektir? Cevabı göster Doğru cevap: C. Güvenlik kurallarını kasten ve bilerek uygulamamak ihlaldir; hız sınırını bilerek aşmak, duramayacak kadar yakın takip etmek ve alkollü araç kullanmak bu gruptadır. İhlaller aynı zamanda yasaya aykırıdır.
126. Kaygan yolda sert fren yapıp aracın kaymasına neden olmak, olumsuz sürücü davranışlarından hangisine örnektir? Cevabı göster Doğru cevap: B. Hata, planlanmadan ve istenmeden yapılan, genellikle yanlış bir karardan ya da yetersiz gözlemden doğan performans yanlışıdır ve tehlikeli olabilir. Sürücü kuralı bilerek çiğnemediği için bu bir ihlal değildir.
127. Alkollüyken araç kullanmanın önüne geçmenin en güvenli yolu aşağıdakilerden hangisidir? A Az içip yavaş sürmek B İçtikten sonra kahve içip bir süre bekleyip yola çıkmak C Kısa mesafeyse aracı yine de kullanmak D Kararı içmeye başlamadan önce vermek: araç kullanılacaksa hiç içmemek, içilecekse taksi, toplu taşıma ya da içmeyen bir sürücü ayarlamak Cevabı göster Doğru cevap: D. Alkol kişinin kendi durumunu doğru değerlendirme becerisini de bozduğu için karar içmeden önce verilmelidir. Kahve alkolün etkisini gidermez; mesafenin kısa olması da riski ortadan kaldırmaz.
128. Kişinin alkole tolerans geliştirdiği durumlar hariç, kandaki ölümcül alkol düzeyi hangisidir? A 4–6 promil B 2–3 promil C 1–2 promil D 0,5–1 promil Cevabı göster Doğru cevap: A. Kanda 4–6 promil alkol, tolerans geliştirmemiş çoğu insan için ölümcüldür; solunum ve kalp durabilir. Sınav kâğıdında bu değer "400–600 promil" diye yazılmıştı; bu aslında 100 ml kanda 400–600 mg (mg/dl) demektir.
129. Kurs materyaline göre kas koordinasyonu ve araç kullanma becerisi kan alkolü kaç promile ulaştığında kesin olarak kaybolur? A 0,2 promil B 0,8 promil C 3 promil D 5 promil Cevabı göster Doğru cevap: B. Kurs materyaline göre 0,8 promilde kas koordinasyonu ve araç kullanma becerisi kesin olarak kaybolur. Güncel kaynaklara göre muhakeme, koordinasyon ve tepki hızındaki bozulma bundan önce, 0,5–1,0 promil aralığında başlar.
130. Alkole alışık olmayan çoğu kişide bilinç kaybı genellikle hangi kan alkol düzeyinde görülür? A 0,3 promil B 0,8 promil C Yaklaşık 3 promil D 0,5 promil Cevabı göster Doğru cevap: C. Kan alkolü 3 promil civarına çıktığında çoğu kişide bilinç kaybı görülür ve solunum yavaşlar. 4 promilin üstünde koma, solunumun ve kalbin durması gelebilir.
131. Çok yüksek doz alkolde ölüm genellikle nasıl gerçekleşir? A Beyindeki solunum merkezinin baskılanıp solunumun durmasıyla B Kemiklerin kırılmasıyla C Kan şekerinin aşırı yükselmesiyle D Vücut ısısının aşırı yükselmesiyle Cevabı göster Doğru cevap: A. Yüksek dozda alkol beyindeki solunum merkezini baskılar; solunum yavaşlar ve durabilir. Bazen ölüm kalp ritim bozukluğuyla da olur.
132. Aşırı alkol alan biriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A İçmeyi bıraktıktan sonra da kan alkolü bir süre yükselmeyi sürdürebilir. B Bir kadeh daha, sınırdaki birini ölümcül düzeye taşıyabilir. C Kan alkolü yükseldikçe bulantı, kusma ve vücut ısısında düşme görülebilir. D Bayılan kişinin kan alkolü artık yükselmez; uyuyunca tehlike geçer. Cevabı göster Doğru cevap: D. Kişi bayıldıktan sonra da mide ve bağırsaktaki alkol kana geçmeye devam eder, bu yüzden kan alkolü bir süre yükselebilir. "Uyuyunca geçer" diye düşünmek tehlikelidir; bilinç kaybında 112 aranmalıdır.
133. Kandaki alkol düzeyi arttıkça ortaya çıkan etkilerin doğru sıralaması hangisidir? A Koma → gevşeme → bilinç kaybı → muhakeme bozulması B Gevşeme → muhakeme ve koordinasyon bozulması → bilinç kaybı → koma C Bilinç kaybı → gevşeme → koma → muhakeme bozulması D Muhakeme bozulması → koma → gevşeme → bilinç kaybı Cevabı göster Doğru cevap: B. Düşük düzeylerde gevşeme ve konuşkanlık görülür; 0,5–1,0 promilde muhakeme, koordinasyon ve tepki hızı bozulur. Yaklaşık 3 promilde bilinç kaybı, 4 promilin üstünde koma ve solunumun durması gelir.
134. Alkole tolerans geliştirmiş biri, yüksek kan alkolünde belirgin sarhoşluk belirtisi göstermese de aşırı dozdan ölebilir. Cevabı göster Doğru cevap: A. Tolerans aynı promilde daha az belirti görülmesini sağlar ama tam değildir. Toleranslı biri de aşırı dozda solunum durmasından ölebilir; belirtilerin az olması kandaki alkolün az olduğunu göstermez.
135. Bir kutu bira, bir kadeh şarap ya da bir kadeh rakının erkeklerde kandaki karşılığı kaç promildir? A 0,2 promil B 0,5 promil C 0,7 promil D 0,9 promil Cevabı göster Doğru cevap: A. Bir kutu bira (330 ml, %5) yaklaşık 13 gram saf alkol içerir; 80 kilo civarındaki bir erkekte bu, kanda yaklaşık 0,2 promile karşılık gelir. Değer kiloya, cinsiyete ve aç ya da tok olmaya göre değişir; kadınlarda aynı içki daha yüksek promil yapar.
136. Alkolmetre ile ölçüm yapılması neden tercih edilmektedir? A Alkol kana karışmaz, sadece nefeste kalır; bu yüzden tercih edilir. B Alkolün %5'i vücuttan akciğerler yoluyla atıldığı için tercih edilir. Cevabı göster Doğru cevap: B. Sınavda beklenen cevap b, ama gerekçesi tam doğru değil: nefes testi, kandaki alkolün akciğer havasına geçmesine ve kan ile nefes arasındaki sabit orana dayanır. Bu sayede kan almadan, hızlıca kandaki alkol tahmin edilir; a şıkkı ise tamamen yanlıştır, alkol kana karışır.
137. Kandaki alkol düzeyini ölçen cihaz aşağıdakilerden hangisidir? A Alkolmetre B Alkol konsantrasyonu C Promil D Proalkol Cevabı göster Doğru cevap: A. Alkolmetre nefesteki alkolü ölçerek kandaki alkol düzeyini tahmin eden cihazdır. Promil bir ölçü birimidir, cihaz değildir.
138. 1 promil kan alkolü aşağıdakilerden hangisini ifade eder? A 1 litre kanda 1 gram alkol B 1 litre kanda 1 miligram alkol C 100 ml kanda 1 gram alkol D 1 litre kanda 10 gram alkol Cevabı göster Doğru cevap: A. Promil, 1 litre kandaki alkolün gram cinsinden miktarıdır: 1 promil, 1 litre kanda 1 gram alkol demektir. Aynı değer 100 ml kanda 100 mg (100 mg/dl) olarak da yazılır.
139. Kurs materyalindeki hesaba göre kan alkolü 0,50 promil olan ve vücudunda 6 litre kan bulunan bir yetişkinin kanında toplam kaç gram alkol vardır? A 0,5 gram B 1,5 gram C 3 gram D 6 gram Cevabı göster Doğru cevap: C. 0,50 promilde her litre kanda 0,5 g alkol bulunur; 6 litrede 6 × 0,5 = 3 g eder. Bu yalnızca kandaki miktardır; alkol bütün vücut suyuna dağıldığı için vücuttaki toplam alkol bundan fazladır.
140. Sınav kâğıtlarında ve gündelik dilde geçen "50 promil" ifadesi aslında kaç promile karşılık gelir? A 5 promil B 0,05 promil C 50 promil D 0,5 promil Cevabı göster Doğru cevap: D. "50 promil" aslında 100 ml kanda 50 mg (50 mg/dl) demektir; doğru gösterimi 0,5 promildir. Aynı şekilde "20 promil" 0,2 promil anlamına gelir.
141. Vücut kandaki alkolü saatte yaklaşık 0,15 promil uzaklaştırıyorsa, kan alkolü 0,60 promil olan bir kişinin kanındaki alkolün sıfıra inmesi yaklaşık ne kadar sürer? A 10 dakika B 1 saat C Yaklaşık 4 saat D 24 saat Cevabı göster Doğru cevap: C. 0,60 ÷ 0,15 = 4, yani yaklaşık 4 saat gerekir. Bu ortalama bir değerdir ve kişiden kişiye değişir; kahve, ayran ya da soğuk duş bu süreyi kısaltmaz.
142. Kan alkolünün ölçülmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A Alkolmetre nefesteki alkolden kandaki alkol hakkında bilgi verir. B Ölçüme itiraz eden sürücüden sağlık kuruluşunda kan, tükürük veya idrar örneği alınır. C Alkolün bir kısmı akciğerlerden değişmeden atıldığı için nefesten ölçüm yapılabilir. D Alkolmetre ölçüm yapabilmek için sürücüden kan örneği alır. Cevabı göster Doğru cevap: D. Alkolmetre kan almaz, nefesteki alkolü ölçer; alkolün bir kısmı akciğerlerden değişmeden atıldığı için bu ölçüm kandaki alkol hakkında bilgi verir. Ölçüme itiraz edilirse ya da üfleme kabul edilmezse sağlık kuruluşunda kan, tükürük veya idrar örneği alınır.
143. Alkollü araç kullanımında aşağıdakilerden hangisi heyecan arama ve yüksek risk alma özelliği gösteren ve kaza riskinin artmasına neden olan grup olma özelliğini taşır? A Kadınlar B Yaşlılar C Gençler D Erkekler Cevabı göster Doğru cevap: C. Heyecan arama eğilimi ergenliğin sonunda zirve yapar; genç sürücüler aynı promilde daha yaşlı sürücülere göre çok daha yüksek ölümlü kaza riski taşır. En yüksek risk genç erkeklerdedir.
144. Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A Alkollü sürücünün risk alma eğilimi artar. B Alkollü sürücünün kaza yapma ihtimali yüksektir. C Alkollü sürücüde korku azalır. D Alkollü sürücü çok düzgün ve dengeli bir kişilik sergiler. Cevabı göster Doğru cevap: D. Alkollü sürücüde korku azalır, risk alma eğilimi ve kaza ihtimali artar. Düzgün ve dengeli davranış alkolün etkisinin tam tersidir.
145. Aşağıdakilerden hangisi sürücülük kapasitesini azaltan faktörlerdendir? A Yorgunluk B Hepsi C Alkol D Uykusuzluk Cevabı göster Doğru cevap: B. Yorgunluk, uykusuzluk ve alkol dikkati ve tepkiyi bozarak sürücülük kapasitesini düşürür.
146. Kurs materyaline göre riskli sürücülüğün başında gelen ve bir araya geldiğinde kaza riskini en üst düzeye çıkaran üç davranış hangisidir? A Aşırı hız, trafik ihlalleri ve alkollü araç kullanma B Mola vermek, uyumak ve su içmek C Sinyal vermek, emniyet kemeri takmak ve ayna kontrolü yapmak D Radyo dinlemek, klima açmak ve camı açmak Cevabı göster Doğru cevap: A. Riskli sürücülüğün başında aşırı hız, trafik ihlalleri ve alkollü araç kullanma gelir; üçü birleştiğinde kaza riski en yüksek noktaya çıkar. Hızın etkisi tek başına bile büyüktür.
147. Sürücüler, yaşları ve fiziksel durumları ne olursa olsun yaklaşık kaç dakikada bir dikkat azalması yaşar? A 10–15 dakika B 30–45 dakika C 90–120 dakika D 300–360 dakika Cevabı göster Doğru cevap: C. EGM'ye ve kurs materyaline göre her sürücü her 90–120 dakikada bir dikkat azalması yaşar. Yorgunluk ve uykusuzluk bu süreyi kısaltır; tek gerçek çare yeterli uyku ve düzenli moladır.
148. Sürekli zaman baskısı hisseden, sabırsız ve rekabetçi olan, sık korna çalıp sürekli sollayan sürücü hangi kişilik tipine örnektir? A B tipi kişilik B A tipi kişilik C Düşük risk grubu D Dalgın sürücü Cevabı göster Doğru cevap: B. A tipi kişilik sabırsızlık, zaman baskısı, rekabet ve düşmanlıkla tanımlanır. Bir Fransız kohortunda A tipi puanı yüksek olanların ciddi trafik kazası riski 1,48 kat bulundu; B tipi ise sakin, aceleye kapılmayan kişiliktir.
149. Aşağıdakilerden hangisi yorgunluğa bağlı trafik kazaları açısından risk grubunda yer alır? A Dinlenmeden uzun süre araç kullanan ağır vasıta sürücüleri B Vardiyalı çalışanlar C Uyku apnesi gibi uyku bozukluğu olanlar D Hepsi Cevabı göster Doğru cevap: D. EGM'ye göre yorgunluğa bağlı kazalar en çok dinlenmeden uzun süre kullananları, sık gece yolculuğu yapanları, uyku bozukluğu olanları, uyku getiren ilaç ya da alkol kullananları ve vardiyalı çalışanları tehdit eder.
150. Aşağıdakilerden hangisi kurs materyaline göre alkollü sürücüyü ele veren işaretlerden biri değildir? A Çok hızlı ya da çok yavaş gitmek B Şeridi tutturamamak C Takip mesafesini ve hız sınırını düzenli olarak korumak D Tünel görüşü ve ışığa uyumun gecikmesi Cevabı göster Doğru cevap: C. Alkollü sürücü hızını ayarlayamaz, şeridi tutturamaz, virajı yanlış değerlendirir, görüşü daralır (tünel görüşü) ve ışığa geç uyum sağlar. Mesafeyi ve hız sınırını düzenli korumak ise dikkatli sürücünün özelliğidir.
151. Aşağıdakilerden hangisi alkolün toplumsal etkilerindendir? A Kişinin tüm ilişkilerini ve sosyal hayatını olumsuz etkiler. B Kişinin tepki hızında yavaşlamaya sebep olur. C Algısal süreçleri bozar. D Dikkat ve konsantrasyonda bozulmaya sebep olur. Cevabı göster Doğru cevap: A. Tepki hızı, algı ve dikkatin bozulması kişinin kendi zihinsel işlevleriyle ilgili etkilerdir. Aile, iş ve arkadaşlık ilişkilerinin bozulması ise alkolün toplumsal etkisidir.
152. Alkol, tüketilen miktara göre bazı etkiler ortaya çıkarmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu etkilerden biri değildir? A Alkol, tüketilen miktara göre kişide geçici bir iyilik hali oluşturur. B Alkol ne kadar tüketilirse tüketilsin hep mutlu eder. C Alkol, tüketilen miktara göre kişide geçici süre güven duygusu oluşturur. D Alkol, tüketilen miktara göre stresli durumlarda geçici olarak rahatlık hissi verir. Cevabı göster Doğru cevap: B. Alkol az miktarda geçici rahatlama ve iyilik hissi verebilir; ama miktar arttıkça mutsuzluk, kaygı, depresyon ve zehirlenme getirir. Alkol sinir sistemini baskılayan bir maddedir.
153. Alkolün uyku üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Uykuya dalmayı kolaylaştırır ama REM uykusunu geciktirip azaltarak uyku kalitesini düşürür. B Uykuyu her yönden iyileştirir. C Uykuya dalmayı zorlaştırır ama uyku kalitesini artırır. D Uykuyu hiç etkilemez. Cevabı göster Doğru cevap: A. Alkol uykuya dalmayı kolaylaştırır ama gecenin ikinci yarısında uyku bölünür; ilk REM uykusu gecikir, orta ve yüksek dozda toplam REM azalır. Sonuç, süre olarak yeterli ama dinlendirmeyen bir uykudur.
154. Kurs materyaline göre alkolün olumsuz etkilerinin ortaya çıkma zamanıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Fiziksel etkiler tek kadehte, ruhsal etkiler ancak yıllar sonra görülür. B Fiziksel etkiler uzun süreli kullanımda, ruhsal etkiler tek kadehte bile ortaya çıkabilir. C Her iki etki de yalnızca bağımlılarda görülür. D Alkolün ruhsal etkisi yoktur. Cevabı göster Doğru cevap: B. Alkolün bedene verdiği zararın çoğu yıllar içinde birikir, ama ruh hâline ve davranışa etkisi ilk kadehte başlar. DSÖ de etanolü zihinsel süreçleri etkileyen psikoaktif bir madde olarak tanımlar.
155. Yeterli miktarda alkol alan kişinin o sırada uyanık olduğu halde yaşadıklarını sonradan hatırlayamamasına ne ad verilir? A Tolerans B Koşullanma C Bellek boşluğu (blackout) D Yoksunluk Cevabı göster Doğru cevap: C. Alkol, beyinde bilginin kısa süreli bellekten uzun süreli belleğe aktarılmasını geçici olarak engeller; kişi uyanıktır ama beyni yeni anı kaydetmez. Buna bellek boşluğu (blackout) denir ve yaralanma riskini artırır.
156. Aşağıdakilerden hangisi alkol alan kişide görülen ruhsal değişikliklerden biri değildir? A Yargılama ve problem çözme becerisinin güçlenmesi B Duygularda oynaklık ve çabuk sinirlenme C Korkuda azalma ve kendine aşırı güven D Çevreye ilgisizlik ve bencilce davranma Cevabı göster Doğru cevap: A. Alkol yargılama ve problem çözme becerisini zayıflatır, güçlendirmez. Duygusal oynaklık, çabuk sinirlenme, korkuda azalma, aşırı özgüven ve çevreye ilgisizlik ise alkolün bilinen ruhsal etkileridir.
157. Dünya Sağlık Örgütü'nün 2019 verilerine göre alkolle ilişkili trafik kazalarında ölenlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A Ölenlerin tamamı alkollü sürücülerin kendisidir. B Ölenlerin yarısından fazlası başkasının içtiği alkol yüzünden hayatını kaybetmiştir. C Alkol trafik ölümleriyle ilişkili bulunmamıştır. D Ölenlerin hepsi yayadır. Cevabı göster Doğru cevap: B. DSÖ'ye göre 2019'da alkolle ilişkili trafik kazalarında 298.000 kişi öldü ve bunların 156.000'i başkasının içtiği alkol yüzünden hayatını kaybetti. Alkollü sürücünün riski en çok başkalarını vurur.
158. Alkol sorunu olan kişinin sorunu kabullenmemesi ve yakınlarının yardım önerilerini geri çevirmesi hangi kavramla açıklanır? A Tolerans B Pekiştirme C Yoksunluk D Yadsıma (inkâr) Cevabı göster Doğru cevap: D. Sorunu kabullenmemeye yadsıma denir ve alkol sorununda sık görülür; kişi yakınlarının yardım tekliflerini reddedebilir. Yine de tedavi her düzeyde işe yarayabilir ve birçok kişi iyileşir.
159. Aynı etkiyi sağlayabilmek için alkolün dozunun sürekli artırılması durumuna ne ad verilir? A Psikotik bozukluk B Demans (bunama) C Tolerans (direnç) gelişimi D Deliryum Cevabı göster Doğru cevap: C. Düzenli içen kişide aynı miktar zamanla daha az etki yapar ve aynı etki için daha fazla içmek gerekir; buna tolerans denir. Tolerans, alkol kullanım bozukluğunun tanı ölçütlerinden biridir.
160. Alkolü bırakan birinin uyuyabilmesi için normalden daha yüksek dozda uyku ilacına ihtiyaç duyması hangi kavramla açıklanır? A Çapraz tolerans B Yoksunluk deliryumu C Koşullanma D Akut zehirlenme Cevabı göster Doğru cevap: A. Alkole tolerans geliştiren kişi, benzer yatıştırıcı etkisi olan sakinleştirici ve uyku ilaçlarına da dirençli hale gelir; buna çapraz tolerans denir. Bu yüzden normal dozdaki uyku ilacı yetmeyebilir.
161. Düzenli içme sonucu karaciğer enzimlerinin uyarılması ve alkolün vücuttan daha hızlı atılması hangi tolerans türüdür? A Davranışsal tolerans B Farmakokinetik (metabolik) tolerans C Hücresel tolerans D Çapraz tolerans Cevabı göster Doğru cevap: B. Farmakokinetik (metabolik) toleransta karaciğer enzimleri uyarılır ve alkol daha hızlı yıkılır. Aynı enzimler bazı ilaçları da hızlı yıkabildiği için ilaçların etkisi değişebilir.
162. Sinir hücrelerinin alkole uyum sağlaması sonucu kişinin yüksek kan alkolünde bile ayakta ve uyanık kalabilmesi hangi tolerans türüdür? A Farmakokinetik tolerans B Çapraz tolerans C Hücresel (işlevsel) tolerans D Akut tolerans Cevabı göster Doğru cevap: C. Hücresel toleransta sinir sistemi yüksek kan alkolüne uyum sağlar. Kurs materyaline göre bazı kişiler 2,5–6 promil (250–600 mg/dl) kan alkolünde uyanık kalabilir; bu, alkolün zarar vermediği anlamına gelmez.
163. Kurs materyaline göre alkole tolerans gelişmesi neyin ilk işareti sayılır? A Bağımlılığa giden yolun B Alkolün vücuttan tamamen atıldığının C Karaciğerin güçlendiğinin D Alkolün artık zarar vermediğinin Cevabı göster Doğru cevap: A. Kişi aynı etkiyi yakalamak için miktarı artırdıkça zararlar da artar ve kısır döngü oluşur. Bu yüzden kurs materyali tolerans gelişmesini bağımlılığa giden yolun ilk işareti sayar.
164. Alkole tolerans geliştirmiş bir sürücüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A Tolerans bütün etkilere aynı hızda gelişmez. B Alışık olduğu ortama bağlı tolerans, yeni bir yolda bir anda kaybolabilir. C Yasal sınır, kandaki alkol miktarına göre uygulanır. D Kendini ayık hisseden toleranslı sürücünün araç kullanma becerisi bozulmamıştır. Cevabı göster Doğru cevap: D. Tolerans zihinsel görevlerde, sürüşe benzeyen göz-el koordinasyonundan daha hızlı gelişebilir; kişi kendini iyi hissetse de sürüş becerisi bozuk olabilir. Yasal sınır kişinin kendini ne kadar sarhoş hissettiğine değil, kandaki alkole göre uygulanır.
165. "İçkiyi iyi kaldırmak", alkolün kişiye zarar vermediğini gösterir. Cevabı göster Doğru cevap: B. "İçkiyi iyi kaldırmak" çoğu zaman toleransın işaretidir ve bir uyarı sayılır. Tolerans giderek daha çok içmeyi kolaylaştırır; bu da bağımlılığa ve organ hasarına yol açabilir.
Testi baştan çöz 0 soru boşBoş sorular puan almaz. Bitirmeden önce dönüp cevaplayabilirsin.
Boş soruya dön Yine de bitir