SÜDGE deneme sınavı 6

Doğru cevap: C. Hoş bir sonuç veren (neşe) ya da hoş olmayan bir durumu ortadan kaldıran (kaygı) davranış pekişir ve tekrarlanır. Alkolün kısa süreli rahatlatıcı etkisi içme davranışını bu iki yoldan da güçlendirir.

Doğru cevap: D. Alkol dikkati ve tepkiyi bozar, kimseyi daha iyi sürücü yapmaz. Diğer ifadeler doğrudur: içmek öğrenilen bir davranıştır ve erken yaşta başlamak ileride bağımlılık riskini artırır.

Doğru cevap: B. Başta alkolle ilgisi olmayan bir uyaran, alkolle tekrar tekrar birlikte yaşandığında tek başına içme isteği uyandırmaya başlar; buna koşullanma denir. Bu öğrenme yıllarca sürebilir.

Doğru cevap: C. Kurs materyali klinik aşamaları deneme, düzenli kullanım, günlük kullanım ve bağımlılık olarak sıralar. Bu herkes için kaçınılmaz bir yol değildir, ama sınavda bu sırayla sorulur.

Doğru cevap: D. Kazasız biten her alkollü yolculuk bir ödül gibi işler ve davranışın tekrarlanma olasılığını artırır. Bu güven alışılmış ortama bağlıdır; farklı bir yol ya da beklenmedik bir durumda kaza riski artar.

Doğru cevap: A. Evde içen bir büyük, ilgisizlik, denetim eksikliği, tutarsız disiplin ve sevilmeme duygusu aileye bağlı risk etkenleridir. Yakın, ilgili ve tutarlı bir aile ilişkisi ise riski azaltan bir durumdur.

Doğru cevap: D. Davranışın sıklığını artıran sonuca pekiştirici denir. Alkolün kaygıyı ve çekingenliği azaltıp neşe vermesi, çevrenin de bunu onaylaması içmeyi pekiştirir.

Doğru cevap: C. NIAAA'ya göre yatkınlığın %50–60'ı kalıtsaldır; genler ve çevre birlikte etki eder. Bu yüzden herkesin bağımlılık riski eşit değildir; kurs materyalindeki "herkesin riski eşittir" ifadesi güncel bilgiyle örtüşmez.

Doğru cevap: B. Zihinsel süreçleri etkileyen maddelere psikoaktif madde denir; Dünya Sağlık Örgütü alkolü ve nikotini de bu gruba dahil eder. Psikoaktif maddelerin yasa dışı olanlarına uyuşturucu denir.

Doğru cevap: D. Esrar, eroin, morfin, kokain ve amfetamin uyuşturucu örnekleridir. Antibiyotik enfeksiyon tedavisinde kullanılan bir ilaçtır, uyuşturucu değildir.

Doğru cevap: E. Sakinleştiriciler, uyku ilaçları, sara ilaçları, antidepresanlar, antipsikotikler, tansiyon ve grip ilaçları alkolle birlikte uyuşukluk, baş dönmesi ve hareket kontrolünde bozulma yapabilir. Kullanılan ilacın alkolle etkileşip etkileşmediğini en doğru hekim ya da eczacı söyler.

Doğru cevap: C. DRUID projesinde 1,2 promil ve üstü alkol ile alkol-madde birlikte kullanımı, alkolsüz sürücüye göre 20–200 kat riskle en yüksek risk grubunda yer aldı. Kurs materyali birlikte kullanım için "2–6 kat" der; bu oranın kaynağı bulunamadı.

Doğru cevap: B. CDC'ye göre kafein alkolün vücuttaki etkilerini azaltmaz. Kişi kendini zinde hissettiği için alkolün etkisini hafife alabilir; alkolü enerji içeceğiyle karıştıranlar alkollü araç kullandıklarını daha sık bildirir.

Doğru cevap: D. KTK md. 48/8'e göre bu sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti iptal edilir; ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Kurs materyalindeki "6 ay hapis, 5 yıl geri alma" eski düzenlemedir.

Doğru cevap: A. NIAAA'ya göre bazı ilaçların içinde yüzde 10'a kadar alkol bulunur; öksürük şurupları ve müshiller bunların başında gelir. Alkol ve ilaç aynı anda alınmasa bile etkileşebilir.

Doğru cevap: D. Sürücülerin çoğu kendini ortalamadan daha becerikli ve daha az riskli görür; bu iyimserlik yanılgısı alkollüyken direksiyona geçmeyi kolaylaştırır. Diğer şıklar insanı riskten uzak tutan tutumlardır.

Doğru cevap: D. Sabırsızlık, dalgınlık, öfke ve saldırganlık trafikte hata ve ihlallere yol açan davranışlardır. Tehlikenin farkında olmak ise düşük riskli sürücünün özelliğidir.

Doğru cevap: B. Trafik psikolojisinde bilerek ve isteyerek yapılan kural çiğnemeye ihlal denir, bilerek hız sınırını aşmak gibi. İstemeden yapılan yanlışlar ise hata ya da dalgınlıktır.

Doğru cevap: D. Sollama, nedenine göre üç türün de örneği olabilir: yasak yerde bilerek sollamak ihlal, karşıdan gelen aracın hızını yanlış tahmin etmek hata, aynaya bakmayı unutarak sollamaya çıkmak ihmaldir. Bu yüzden beklenen cevap "Hepsi".

Doğru cevap: B. Yapılması gereken bir kontrolü unutmak ya da atlamak ihmaldir. Kişi kontrolün gerekli olduğunu bildiği halde bilerek yapmıyorsa bu, ihlale yaklaşır.